Zmieniająca się rzeczywistość młodzieży macedońskiej: polikryzys, uczestnictwo i aspiracje

Autor

DOI:

https://doi.org/10.24917/ycee.12960

Słowa kluczowe:

studia nad młodzieżą, polikryzys, wchodzenie w dorosłość, partycypacja młodzieży, młodzież NEET, zaufanie instytucjonalne, aspiracje migracyjne, Macedonia Północna

Abstrakt

Artykuł analizuje przemiany sytuacji młodzieży w Macedonii Północnej w warunkach nakładających się kryzysów społecznych, ekonomicznych, zdrowotnych i politycznych. Celem badania jest określenie, w jaki sposób doświadczenie polikryzysu wiąże się z procesem wchodzenia w dorosłość, sytuacją edukacyjną i zawodową, uczestnictwem społecznym i politycznym, zaufaniem do instytucji, aspiracjami migracyjnymi oraz oceną własnej przyszłości. Podstawę analizy stanowi integracyjna synteza wyników badań młodzieży Fundacji im. Friedricha Eberta z lat 2018/2019 i 2024, uzupełniona wynikami badań dotyczących pandemii COVID-19, młodzieży NEET, partycypacji oraz reprezentacji młodych ludzi w wyborach. Wyniki wskazują, że poprawa części obiektywnych wskaźników sytuacji młodzieży na rynku pracy nie przekłada się jednoznacznie na wzrost poczucia bezpieczeństwa i możliwości realizacji aspiracji. Utrzymują się niezadowolenie z jakości edukacji, przekonanie o znaczeniu pozamerytorycznych kryteriów zatrudnienia, ograniczone zaufanie do instytucji politycznych oraz poczucie niewielkiego wpływu młodzieży na życie publiczne. Jednocześnie aspiracje migracyjne pozostają bardzo silne, a młodzi ludzie częściej wiążą możliwość poprawy własnej sytuacji z indywidualną mobilnością niż ze zmianą warunków społecznych w kraju. Analiza pokazuje, że doświadczenia macedońskiej młodzieży nie tworzą prostego obrazu pogłębiającego się kryzysu, lecz wskazują na współwystępowanie poprawy w niektórych obszarach z trwałością barier strukturalnych i poczucia niepewności. Z perspektywy biegu życia polikryzys stanowi kontekst, w którym młodzi ludzie konstruują swoje strategie wchodzenia w dorosłość, uczestnictwa i planowania przyszłości.

Downloads

Download data is not yet available.

Bibliografia

Agency for Youth and Sport. (2016). National youth strategy 2016–2025.

Agency for Youth and Sport. (2023). National youth strategy 2023–2027.

Assembly of the Republic of North Macedonia. (2020). Law on youth participation and youth policies. Official Gazette of the Republic of North Macedonia, No. 10/2020.

Elder, G. H., Jr. (Ed.). (1985). Life course dynamics: Trajectories and transitions, 1968–1980. Cornell University Press.

European Commission. (2025). North Macedonia 2025 report.

Furlong, A., & Cartmel, F. (2007). Young people and social change: New perspectives (2nd ed.). Open University Press.

Hagestad, G. O., & Neugarten, B. L. (1985). Age and the life course. In R. H. Binstock & E. Shanas (Eds.), Handbook of aging and the social sciences (2nd ed., pp. 35–61). Van Nostrand Reinhold.

Hasanović, J., Lavrič, M., Adilović, E., & Stanojević, D. (2024). Youth study Southeast Europe 2024: Independent but concerned: The voices of young people in Southeast Europe. Friedrich-Ebert-Stiftung. https://collections.fes.de/publikationen/content/titleinfo/1571903

Lawrence, M., Homer-Dixon, T., Janzwood, S., Rockström, J., Renn, O., & Donges, J. F. (2024). Global polycrisis: The causal mechanisms of

crisis entanglement. Global Sustainability, 7, Article e6. https://doi.org/10.1017/sus.2024.1

Mannheim, K. (1952). The problem of generations. In P. Kecskemeti (Ed.), Essays on the sociology of knowledge (pp. 276–322). Routledge & Kegan Paul.

Price, S. J., McKenry, P. C., & Murphy, M. J. (Eds.). (2000). Families across time: A life course perspective. Roxbury Publishing Company.

Stojceska, B., Dukovska, B., & Topuzovska Latkovikj, M. (2024). Position of the NEET youth in North Macedonia: Control study. Youth Alliance Krusevo.

Topuzovska Latkovikj, M. (2021). Youth and COVID-19: Republic of North Macedonia [Country research report prepared for the British Council].

Topuzovska Latkovikj, M. (2024). Mladite na izborite: Analiza za pozicijata na mladite na parlamentarnite izbori 2024 [Youth in elections: Analysis of the position of young people in the 2024 parliamentary elections]. Westminster Foundation for Democracy.

Topuzovska Latkovikj, M., Borota Popovska, M., Naumovska, B., & Starova, N. (2024). Youth study North Macedonia 2024: Navigating discontent: Youth perspectives on education, employment, and migration. Friedrich-Ebert-Stiftung. https://collections.fes.de/publikationen/ident/fes/21550

Topuzovska Latkovikj, M., Borota Popovska, M., Serafimovska, E., Cekikj, A., & Starova, N. (2019). Youth study North Macedonia 2018/2019. Friedrich-Ebert-Stiftung.

Topuzovska Latkovikj, M., & Imeri, L. (2025). Mladite na izborite: Analiza za pozicijata na mladite na lokalnite izbori 2025 [Youth in elections: Analysis of the position of young people in the 2025 local elections]. Westminster Foundation for Democracy.

Torraco, R. J. (2005). Writing integrative literature reviews: Guidelines and examples. Human Resource Development Review, 4(3), 356– 367. https://doi.org/10.1177/1534484305278283

Whittemore, R., & Knafl, K. (2005). The integrative review: Updated methodology. Journal of Advanced Nursing, 52(5), 546–553. https:// doi.org/10.1111/j.1365-2648.2005.03621.x

Woodman, D., & Wyn, J. (2015). Youth and generation: Rethinking change and inequality in the lives of young people. Sage. https://doi. org/10.4135/9781473910591

Youth Hub for Western Balkans and Türkiye Network. (n.d.). Youth participation index 2024: Monitoring report of political, social and economic participation of youth (Vol. 9). Ana and Vlade Divac Foundation. https://www.partnersalbania.org/wpcontent/uploads/2026/02/YP-2024-Regional-volume9_web.pdf

Opublikowane

2026-11-20

Jak cytować

Topuzovska Latkovikj, M., Borota Popovska, M., & Starova Spiroska, N. (2026). Zmieniająca się rzeczywistość młodzieży macedońskiej: polikryzys, uczestnictwo i aspiracje. Youth in Central and Eastern Europe, 13(21). https://doi.org/10.24917/ycee.12960