Szok kulturowy u Ukraińców w kontekście migracji do Polski

Abstrakt

Niniejszy artykuł stanowi szczegółowe opracowanie wyników badań nad zjawiskiem szoku kulturowego oraz reintegracyjnego wśród migrantów z Ukrainy, którzy zdecydowali się na osiedlenie w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem fali uchodźczej po lutym 2022 roku. Celem podjętych analiz było nie tylko zidentyfikowanie barier adaptacyjnych, ale przede wszystkim zrozumienie psychologicznych mechanizmów wchodzenia w nową kulturę w warunkach przymusowej migracji. W części teoretycznej poddano krytycznej analizie klasyczny model etapów adaptacji Kalervo Oberga, konfrontując go z rzeczywistością migrantów z Ukrainy, dla których bliskość językowa stanowi unikalny kontekst akulturacji. Część empiryczna opiera się na badaniach kwestionariuszowych, które pozwoliły na zmapowanie trajektorii emocjonalnej badanych – od poczucia dezorientacji i lęku, przez próby asymilacji językowej, aż po zjawisko „szoku odwróconego”. Wyniki wskazują na silną korelację między kompetencjami komunikacyjnymi a redukcją stresu akulturacyjnego, jednocześnie rzucając światło na problematykę tożsamości hybrydowej i trudności z ponowną reintegracją w kraju ojczystym.